Martxel Ensunza, batukariak, biderkariak eta integralak

Erabiltzailearen aurpegia Kepa Sarasola 2025ko abu. 27a, 10:45

Zelan irakurri euskaraz formula matematikoak? 1984an euskara batua sortuta zegoen, baina euskaraz formula horiek zelan irakurri behar ziren inork ondo ez zekienean, Martxel Ensunza Loiu-Bilbotarra izan zen hori aztertzen lehena, irakurbiderako arau nagusiak ezartzen hasi zen bera.

Martxel Ensunza (1952-2025) Loiun jaio zen baina Bilbon bizi izan da urte asko askotan. Berak definitu zituen euskarazko formulak irakurtzeko oinarrizko arauak. Arau horiek zeharo onartuak izan ziren, eta geroago belaunaldi berriek normaltasunez erabiltzen dituzte, arazorik gabe. 

Ingeniaria eta irakaslea izan da Martxel Euskal Herriko Unibertsitatean, baita kide oso aktiboa Udako Euskal Unibertsitatean ere. Atzindaria izan da euskarazko alfabetatze zientifikoan, hau da, zientziako unitateak, eragiketak, formulak eta esamoldeak nola idatzi eta irakurri behar ziren finkatzen. Gai horretaz ikertu zuen, 2001ean doktore-tesia aurkeztu zuen Jazinto Iturberen zuzendaritzapean izenburu honekin: "Ikur eta zeinu bidezko adierazpen matematiko-fisikoen irakurbidea. Bilakaera historikoaren azterketa eta zenbait proposamen berri". Gai horretaz lan handia egin zuten biek Jose Ramon Etxebarriarekin batera.
Gainera, Martxel Ekaia aldizkariaren zuzendaria ere izan zen eta euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak 1991n.

Gaur arratsaldean hiletak ditugu Abandoko San Bizente elizan. 
Eskerrik asko Martxel!   eu.wikipedia.org/wiki/Martxel_Ensunza